n7.gif (4535 bytes)

HƯỚNG DẪN CHUNG VỀ LỄ TANG

Giải thích một số từ ngữ, hiện tượng.

Ba cha, tám mẹ.

* Theo " Thọ mai gia lễ ":

+ Ba Cha: - Thân phụ (người cha sinh ra mình) - Kế phụ (sau khi cha chết, mẹ lấy chồng khác) - Dưỡng phụ (bố nuôi).

+ Tám Mẹ: - Đích mẫu (vợ của bố) - Kế mẫu (khi còn nhỏ mẹ đã mất, cha lấy vợ khác để nuôi nấng mình) - Từ mẫu (mẹ chết từ tấm bé, cha sai người vợ lẻ nuôi mình bú mớm) - Dưỡng mẫu hay còn gọi là mẹ nuôi (cha mẹ nghèo cho mình cho người khác để nuôi) - Xuất mẫu (là mẹ sinh ra mình nhưng bị cha ruồng rẩy) - Gía mẫu (là mẹ sinh ra mình nhưng khi cha mất thì đi lấy chồng khác) - Thứ mẫu (là mẹ sinh ra mình nhưng là vợ lẻ của cha) - Nhũ mẫu (mẹ vú, cho mình bú mớm từ khi còn nhỏ).

Chúc Thư

+ Chúc thư hay di chúc là lời dặn dò trước khi mất bằng chứng từ. Chúc thư phải viết thành văn bản mới có gía trị pháp lý. Nếu người đó không biết chử hoặc yếu quá không thể viết thì có thể nhờ người khác viết, sau đó đọc lại cho nghe rồi ký tên hoặc điểm chỉ. Nội dung của chúc thư thường là nói về việc phân chia gia tài, về ước nguyện của người chết ...

Cư Tang

+ Ngày xưa, hễ cha mẹ mất thì phải về cư tang ba năm, nếu không sẽ bị tội bất hiếu. Ba năm cư tang là ba năm chịu đựng gian khổ, không được dự mọi cuộc vui, không ngủ với vợ, không mặc gấm vóc, nhung lụa, tự nghiêm khắc với chính mình, rộng lượng với kẻ dưới, cung kính với khách...để tỏ lòng tôn kính với cha mẹ. Thời nay lệ cư tang không còn nữa.

Dây rơm, chống gậy ?

+ Ngày xưa, đường đi còn hẹp, có khi phải leo qua núi cao, người mất được chôn cất ở xa khu dân cư. Đã có trường hợp, người con vì quá thương xót cha mẹ, khóc lóc thảm thiết, đến nỗi không kể gì đến sinh mạng mình, đập đầu vào đá, ngã lăn xuống vực... Để tránh những tình trạng không hay kể trên, người ta mới đặt ra lệ quấn quanh đầu những vật liệu mềm, để đi đường an toàn hơn.

Hú hồn

+ Có nhiều trường hợp, con người đã tắt thở, tưởng là chết rồi nhưng sau một thời gian bỗng nhiên sống lại. Do đó dù với hy vọng mong manh, người sống tiếc thương muốn cứu vãn... nên cầm áo quần của người đã tắt thở tìm chổ cao nhất rồi hú lên câu này: ' Ba hồn bảy vía Ông ... hoặc ' Ba hồn chín vía Bà ... ' về nhập xác. Hú ba lần như vậy mà không có kết quả thì họ mới đành lòng chịu khâm liêm và tin rằng như vầy hồn người mất đở vất vưởng, biết đường tìm về nhà... Có trường hợp người ta còn chưa chịu đóng nấp Quan tài sau khi đã nhập liệm, mà đợi đến phút cuối cùng trước lúc đưa đi an táng...Đây là một phong tục chủ yếu đế thỏa mản tâm linh.

Hiện tượng ' Quỷ Nhập Tràng '

+ Là hiện tượng xác chết tự nhiên bật dậy. Hiện tượng này rất hiếm khi xảy ra. Đó thật sự không có ma qủy gì hết, nguyên nhân là do điện âm tích tụ trong cơ thể người chết chưa kịp thóat ra hết, gặp phải luồng điện dương cực mạnh cuốn hút. Vì vậy, theo quan niệm dân gian, khi trong nhà có người mới chết thì điều kiêng cử nhất là không để cho con mèo bất thần nhảy qua xác chết. Có trường hợp chén rượu hất văng vào xác chết, giọt nước mắt có hơi ẩm rơi vào xác chết... cũng tạo thành luồng khí, có thể cuốn hút xác chết bật dậy nhưng ngã xuống ngay tức thì. Xác chết Đuổi theo người sống ?. - Xác chết không thể tự bước đi được mà do hơi nóng của người sống cuốn hút, hoặc trường hợp có luồng không khí đối lưu cân bằng khi xác chết ở tư thế đứng song song với người sống. Việc gở ngói hoặc tranh trên mái nhà để ánh nắng mặt trời trực tiếp rọi vào cũng là để tránh trường hợp đó.

Tục Đốt Vàng Mã

+ Theo quan niệm của người xưa, người chết cũng cần ăn uống, nhà cửa, quần áo, cần tiền để sử dụng...Thay vì cúng tế bằng đồ thật, người ta thay thế bằng vàng mã, làm bằng đất sét, rơm, giấy... với kích thườc thu nhỏ lại để người cỏi âm mang đi. Có câu ' Đi theo ma mặc áo giấy ' là như vậy.

Hình Nhân Thế Mạng

+ Ở nước ta không có tục ' tuẩn táng ' nhưng có tục đốt hình nhân thế mạng (vốn cũng xuất xứ từ tục tuẩn táng nhưng nhân đạo hơn). Để người chết xuống dưới âm cung có người hầu hạ ... tục của ta không chôn người sống mà dùng hình nộm bằng tre, nứa...hoặc nhào nặn bằng đất sét ... cho mặc áo quần bằng giấy ... sau khi tế lễ xong thì đốt hình nhân đó cùng với vàng mã. Đây là phong tục mang đầy màu sắc dị đoan, nhưng cũng khó bài trừ triệt để.

Ma Trơi hay ma Chơi

+ Đó là đóm lửa lập lòe yếu nhạt, bập bùng lan tỏa theo chiều gió, nó thường xuất hiện tại các khu nghĩa địa. Khoa học đã giải thích, chứng minh hiện tượng đó chỉ là do chất lân tinh từ trong xương cốt của người hay súc vầt tỏa ra gặp oxy trong không khí, bốc cháy thành ngọn lửa, ban ngày cũng có hiện tượng này nhưng ta không nhận thấy. Sở dĩ có hiện tượng ma trơi đuổi theo là vì khi ta chạy vô tình tạo nên một luồng không khí cuốn hút ngọn lửa ấy theo.

n7.gif (4535 bytes)


--